BilgiTeknoloji.net    
b i l g i   t e k n o l o j i   y a z ı l ı m

Ana Sayfa

 Marjinal XML Access Pratik Uygulamalar Projeler Ekonometri Dilimiz Editörden Çetrefil İletişim
 

XML Kursu

Bu bölümde Chip dergisinde Şubat 2002 - Nisan 2003 tarihleri arasında XML ile ilgili yayınladığımız 15 makale yer almaktadır.

(Örnek XML belgelerini görüntülemek ve ilgili uygulamaları doğru çalıştırabilmek için http://msdn.microsoft.com/xml sitesinden Microsoft XML Core Services 4.0 RTM ve XML Notepad uygulamalarını ücretsiz yükleyip kurabilirsiniz.)
 

1. XML'e Başlamak  (Chip, Şubat 2002)
 XML Hakkında Kısa Kısa , Sektörde XML
XML yani eXtensible Markup Language veri paylaşımı için tasarlanmış ve uygulama geliştiricileri tarafından benimsenmiş bir dildir. Dünyadaki uygulama geliştiricilerinin otorite olarak kabul ettiği ve www’deki birçok standardı belirleyen World Wide Web Consortium (W3C) tarafından tasarlanmış ve halen geliştirilmeye devam etmektedir.

2. XML Belgeleri ile Çalışmak  (Chip, Mart 2002)
Paylaşılabilen ve anlamlandırılabilen yetenekli XML belgeleri, Microsoft’un MSXML paketi ile çok kolay yönetiliyor. XMLHTTP ile Internet’ten XML belgesi ya da herhangi bir dosya yükleyin. DOMDocument ile belgeleri okuyun ve işleyin. XML belgelerini bilgisayarınıza kaydedin.
3. İnternet Sayfanızda XML Yetenekleri (Chip, Nisan 2002)
Web belgeleri içinde XML yeteneklerinden doğrudan faydalanmak mümkün. Veri bağlama yöntemleri ile, XML verilerini sayfa içinde işlemek birçok kolaylıklar getiriyor. Bununla birlikte istemci tarafında güncellenen XML bilgisi web’deki ASP dosyasına gönderilebiliyor. Bu yazıda çevrimdışı güncelleme teknikleri ile ilgili bilgiler bulacaksınız.
4. Geçerlilik ve DTD (Chip, Mayıs 2002)
Paylaşılan XML verilerinin doğrulanması için tarafların üzerinde anlaştığı şablonlar gerekiyor. Belgenin XML türünde olmasından ziyade, belli bir kalıpta olması önemlidir. Bu yazıda XML belgelerini geçerli kılma yolları ve kurallar kümesi tanımlama hakkında bilgiler yer alıyor.
5. Gelişmiş Belge Tanımlamaları (Chip, Haziran 2002)
XML belge tanımlamaları sınırlı işaretleme ifadelerinden oluşur. Tür tanımlaması için ELEMENT, öznitelikler (attribute) için ATTLIST gibi ifadeler kullanılır. Bunların dışında belge tanımlamasını genişleten NOTATION, ENTITY gibi ifadeler ve birkaç bildirim türü daha mevcuttur.
6. SAX ve DOM (Chip, Temmuz 2002)
Geçen aylarda incelediğimiz DOM kütüphanesi XML belgelerini okumak ve işlemek için gerekli birçok yeteneğe sahip. Bununla birlikte bu yetenekler aşırı yükü de beraberinde getiriyor. SAX (Simple API for XML) bazı alanlarda DOM'un (Document Object Model) alternatifi ve büyük boyutlu XML belgelerinde hızlı okuma ve arama için ideal.
7. XSL ile Biçimlendirme (Chip, Ağustos 2002)
XML belgeleri veri taşımaktan başka bir iş yapmazlar. Yani belgenin dağıtılması ve biçimlendirilmesi ile ilgilenmezler. Biçimlendirme işlemini XSL (eXtensible Stylesheet Language) gibi diller yapar.
8. XSL'de Şablonlarla Çalışmak (Chip, Eylül 2002)
Her XSL belgesinde Template etiketli şablonlar bulunur. Zorunlu kök şablonla birlikte, tercihe bağlı oluşturulabilen ek şablonlar bu kök şablon içine bağlanırlar.

Sözlük alanları XSL belgelerinin yorumlanması için hayati önem taşıyor. W3.Org sitesinde yayınlanan farklı XSL sürümlerinden hangisinin kullanılacağını belirten tek bilgi, sözlük alanını işaret eden xmlns özniteliği. Fakat yorumlayıcıların, aynı sözlük alanındaki kuralları benimsemiş olması gerekiyor.

9. XPath (Chip, Ekim 2002)
XSL belgelerinde işlenecek öğeler, doğrudan yol ve koşul belirtilerek seçilebilir. Çoğunlukla select deyimiyle birlikte kullanılan bu koşullar ya da yol tanımları aslında XPath dilinin kapsamına girer. Bir döngü içine dahil edilecek düğümlerin seçilmesi için gerekli tanımları yapmak XPath'in görevlerindendir.

Düğüm listesi oluşturma dışında yardımcı birtakım işlevler kullanılarak yeni değerler üretilebilir, karşılaştırmalar yapılabilir. XSL dışında MSXML'deki DOM nesnesi de süzme işlemi yapmak için XPath'in sözdiziminden yararlanır.

10. XPath İşlevleri (Chip, Kasım 2002)
Kursumuzun bu ayki yazısında genel XPath işlevlerinin tamamına gözatıyoruz. Düğüm kümesi işlevleri, Metin işlevleri, Sayı işlevleri, Evet/Hayır (Boolean) işlevleri.
11. XML Şemalarına Giriş (Chip, Aralık 2002)
DTD'nin aksine Şemaların XML biçiminde olması şemanın programlanabilir olmasını sağlar. Ayrıca XML şemalarında DTD'ye göre daha çok denetim yapılması mümkündür.

Şemalar veritabanlarında yaygın kullanılan sayı, metin, tarih gibi veri tiplerini destekler. Bununla birlikte zengin kısıtlama seçenekleri de sunmaktadır. Karakter uzunluklarını, değer aralıklarını sınırlandırmak, öğelerin kullanım sıralarını ve adetlerini belirlemek DTD'lerle değil, şemalarla mümkündür.

12. XML Şemaları ve Geçerlilik (Chip, Ocak 2003)
Şemaların amacı gerçekte XML belgelerinin belli bir kalıba uymasını sağlamaktır. Bunun için şemaların da doğru yazılmış, şema yazım kurallarının dışına çıkılmamış olması gerekir.

Bir XML belgesini bir şemaya uygunluğa zorlamak için XML belgesinde yerel şema tanımlaması yapmak yeterlidir.

13. Şemalarda Öğe ve Tip Tanımlamaları (Chip, Şubat 2003)
Şemaları oluşturan en temel bileşenler öğeler ve tip tanımlarıdır. Karmaşık bir şema, genel tip tanımları oluşturularak anlaşılır bir yapıya dönüştürülebilir. Bu ayki dersimizde şemalarda öğelerin, tiplerin genel olarak nasıl tanımlandığını ve değerleri kısıtlama yöntemlerini inceliyoruz.
14. Şemalarda Karmaşık Tipler (Chip, Nisan 2003)
Şemalar karmaşık XML belgelerini tanımlayabilecek özelliklere sahiptir. Sıralı veri alanları içeren basit veri tabloları tanımlamanın ötesinde, karmaşık bir veri ağacını anlaşılır şekilde tanımlamak xml şemalarının en önemli özelliklerindendir.
15. İnternette XML Kullanmak (Chip, Mayıs 2003)
İnternet uygulamaları için xml kullanıldığında, istemci ve sunucu taraflarında programlama yapmak mümkün olmaktadır. Tabii bunu sağlayan şey xml’nin kendisi değil, onu yorumlayan ve işleyen bileşenlerdir.

Sunucu ve istemci tarafında MSXML kitaplığındaki ActiveX bileşenleri kullanılabilmektedir. Ayrıca istemci tarafında belgelerin biçimlendirilip görüntülenmesini sağlayan DOM gibi altyapılar sözkonusudur.


http://BilgiTeknoloji.net